احتمال وقوع صلح در قره باغ کاهش یافته است

پیر محمد ملازهی کارشناس مسائل بین الملل در گفت و گو با راهبرد معاصر در خصوص منازعه بین آذربایجان و ارمنستان گفت: ورود ترکیه در حمایت قاطع از آذربایجان مسئله حل اختلافات بین دو کشور آذربایجان و ارمنستان را پیچیده تر کرد. از آن طرف سیاست روسها نیز موجب ایجاد تشتت در حل منازعه قره باغ شد.

وی در ادامه تصریح کرد: روسیه از ارمنستان حمایت می‌کند و ترکیه از آذربایجان و رژیم صهیونیستی به هر دو طرف سلاح می فروشد. اما جمهوری اسلامی ایران خط خوبی را برای پایان منازعه بین دو کشور در پیش گرفته که به نوعی نقش میانجیگری را ایفا کند تا موجب کاهش تنش در منطقه شود. در حقیقت راهکار دیگری به عنوان راه حل سیاسی برای حل بحران قره‌باغ نمی توان ارائه داد، به آن معنایی که دو طرف پای میز مذاکره بنشینند و بر سر موضوع مورد نظر توافق کنند.

ملازهی خاطر نشان کرد: از این جهت نمی توان به ایجاد صلح در زمان کوتاهی میان دو کشور امیدوار بود چرا که قره باغ به لحاظ جمعیتی ارمنی نشین بوده است. از زمان استالین سیاستی به کار گرفته شد تا این منطقه جزء آذربایجان محسوب شود، با وجود اینکه جمعیت این منطقه ارمنی بود، بنابراین از آن زمان این مشکل بین آذربایجان و ارمنستان همچنان باقی مانده تا دوران فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و استقلال ارمنستان و آذربایجان که این مسئله اوج گرفت و در نهایت به برخورد نظامی منتهی شد.

این کارشناس مسائل بین الملل دراین خصوص خاطر نشان کرد: متاسفانه آذربایجانی‌ها علاوه بر قره‌باغ، بخشی از سرزمین های دیگر خود را از دست دادند، یعنی سرزمین های اصلی خود را که شامل برخی مناطق روستایی بود، لذا می توان گفت جنگ تنها بر سر منطقه قره باغ نیست و شاید جنگ بهانه ای با نام قره باغ باشد. اما وقتی به این موضوع درست متمرکز شویم در می یابیم در کنار مرزهای ایران مناطقی از آذربایجان است که تحت تصرف ارمنستان قرار گرفته، البته ادعا شده که یکی دو روستا آزاد شده اما در هر حال این موضوع بحران پیچیده‌ای است که به دلیل دسیسه های ترکیه و حمایت هایی که روسیه از ارمنستان در این وضعیت انجام می دهد و البته ورود رژیم صهیونیستی به آذربایجان هم مسئله بغرنج تر شده است.

ملازهی بیان داشت: در مجموع شرایط ایجاد شده به نظر می‌رسد به طراحی مرزبندی هایی که بین دو کشور وجود دارد و از آن طرف قره باغ را در داخل خاک آذربایجان قرار داده مورد اعتناست، از طرف دیگر منطقه نخجوان هم مطرح است که مربوط به آذربایجان است ولی خاک آذربایجان را غصب کرده، یعنی مرز زمینی ندارد و از طریق ایران باید به کشور آذربایجان بروند، این طراحی استعماری به گونه ای طراحی شده که همواره اختلافات بین این دو کشور باقی بماند، بنابراین فعلاً راه حلی برای پایان دادن به منازعه وجود ندارد که دو کشور به لحاظ سیاسی بتوانند مشکل خود را از نظر سیاسی حل کنند.

کارشناس مسائل بین المللی تصریح نمود: به هر حال این سرزمین ها جزء خاک آذربایجان است اما ارمنستان به لحاظ جمعیت ارمنی مناطق تحت منازعه معتقد است که این سرزمین متعلق به آنهاست. اگر میانجیگری ایران پاسخ دهد که بعید است موثر واقع شود با توجه به مجموعه اختلافاتی که وجود دارد در هر حال می‌توان از یک جنگ تمام‌عیاری که دخالت کشورهای دیگر مثل ترکیه در آن محرز است جلوگیری به عمل آید. وی در این زمینه گفت : متاسفانه به نظر نمی رسد که به سادگی دو کشور به صلح برسند اما می‌توانند تنش‌ها را کاهش دهند و در همین حد نگهدارند. هر دو طرف معتقدند از طریق نظامی باید مسائل فی مابین خود را حل کنند.

وی در ادامه گفت: به هر حال این یک پیشنهاد است که چون آذربایجان می خواهد قره باغ در خاک آذربایجان باقی بماند است، منتها می توانند یک خودمختاری گسترده‌ای به جمعیت ارمنی داده شود و تضمین شود که زندگی آنها تامین شده است. اگر آذربایجان و ارمنستان توافق کنند یک کریدور بین نخجوان و آذربایجان ایجاد شود یعنی از آن طرف آذری ها به ارمنستان در قره باغ امتیاز بدهند، شاید در آینده راه حلی پیدا شود اما در شرایط کنونی نمی توان امیدوار بود که به سرعت بین دو کشور آذربایجان و ارمنستان صلح پایداری ایجاد شود.